W X wieku Gdańsk był małym miastem rybackim i pomorską strażnicą na granicy z Prusami, jak podaje strona gdansk-name.eu. Obszar ten był domem dla ludzi, o których dziś prawie nic nie wiadomo. W tym artykule opowiemy więcej o zaginionej osadzie w Gdańsku.
Badania
Na terenie Gdańska systematycznie prowadzone są prace wykopaliskowe. Wyniki przeprowadzonych w 2014 roku badań dendrochronologicznych wydobytych pozostałości najstarszych gdańskich budynków wskazują, że życie w mieście istniało już w latach 930- 940. Na tym terenie powstała pierwsza twierdza, znajdowała się tu również osada rybacka. Gdańska twierdza podlegała państwu Mieszka I.
W połowie X wieku Gdańsk awansował do roli wiodącego ośrodka w regionie. W tym okresie dynamicznie zaczęło rosnąć znaczenie miejscowej twierdzy. Następnie została wybudowana twierdza obronna z bardzo silnym wałem, palisadą i mostem. Istotnym atutem podczas budowy było położenie Gdańska w pobliżu Wisły. Badania wykazały, że w tym nadmorskim miejscu mieszkało do 1000 osób.
Ślady osadnictwa słowiańskiego
W 2022 roku w Gdańsku miało miejsce prawdziwe odkrycie archeologiczne. W podziemiach dawnego ratusza odkryto pozostałości osady słowiańskiej z X wieku oraz ceramikę. Dzięki tym badaniom dyrektor Muzeum Gdańska, profesor Waldemar Ossowski, oszacował, że miasto zostało założone 60 lat wcześniej niż dotychczas sądzono.
Badacze odkryli pozostałości słowiańskiej osady, które bez wątpienia wskazują na założenie Gdańska w 930 roku. Odkrycie było możliwe dzięki współpracy Muzeum Gdańska i Instytutu Archeologii Uniwersytetu Gdańskiego. W latach 70. jeden z gdańskich badaczy odkrył pod ratuszem szczątki świadczące o osadnictwie przed rodem Piastów, ale ówczesne środowisko naukowe zakwestionowało te odkrycia. Wówczas naukowiec odnalazł pozostałości XIII-wiecznych zabudowań oraz drewnianą konstrukcję, którą zinterpretował jako wał obronny z X wieku. Jednak do czasu ponownych wykopalisk żaden z gdańskich badaczy nie uznał tych informacji za wiarygodne.
Podczas badań w 2022 roku odkryto ceramikę słowiańską typową dla pierwszej połowy X wieku oraz kolejny fragment wału. Prace wykopaliskowe były trudne, ponieważ w piwnicach jest dużo wilgoci, a w miesiącach letnich woda gruntowa dostaje się do wykopu i podnosi się do tego stopnia, że nie można wyraźnie zobaczyć drewnianych pozostałości, ale zebrane próbki drewna i ceramiki zostały przekazane do dalszych badań. Istnieje prawdopodobieństwo, że znaleziska te przetrwały do XXI wieku, ponieważ nie zostały zniszczone w XIV wieku, być może dlatego, że stabilizowały konstrukcje zbudowane na podmokłym terenie. Ponadto kopiec ten znajdował się w torfie, który doskonale zachowuje materiał organiczny.
Gdański Emaus
Kolejnym zapomnianym osiedlem w Gdańsku jest Emaus, które było częścią miasta przed II wojną światową. Niewiele osób wie o tej dzielnicy. Ta dzielnica mieszkaniowa znajdowała się niedaleko centrum miasta. Znajdował się tam również zajazd, w którym podróżni mogli zatrzymać się na noc.
Obecnie obszar ten jest częścią gdańskiej dzielnicy Siedlce. Jedynie kościół św. Franciszka przypomina nam, że Emaus znajdowało się w tym miejscu. Wielu gdańszczanom z historycznym Emaus kojarzy się słynny Dom młynarza i pobliski młyn. Ogólnie teren ten uważany był za część gdańskiego zajazdu.
Zatem w Gdańsku istniało niegdyś wiele osad, o których pamięć nie przetrwała do dziś. Fakty te są jednak integralną częścią historii Gdańska i ważne jest, aby o nich pamiętać. Dzięki takim badaniom Polacy mogą dowiedzieć się więcej o swoim kraju, pochodzeniu i przodkach.