Środowisko wymaga stałego monitorowania, dlatego bardzo ważna jest ciągła weryfikacja jakości powietrza. W Gdańsku rozwija się profesjonalna sieć pomiarowa wzmacniająca działania na rzecz oczyszczania powietrza w mieście. Nowa stacja pomiarowa to element systemu, który mierzy wskaźniki zanieczyszczenia – pisze gdansk-name.eu.
Rozwój inicjatywy
W Gdańsku regularnie prowadzony jest monitoring jakości powietrza, obejmujący w szczególności badania stężeń zanieczyszczeń takich jak: dwutlenek siarki, pył zawieszony, tlenek węgla, tlenki azotu, ozon i benzen. Fundacja ARMAG przygotowuje i upowszechnia w różnych formach informacje o stanie powietrza atmosferycznego.
W mieście, jak i ogólnie w całej aglomeracji, wspólnie z Uniwersytetem Gdańskim i przedstawicielami innych lokalnych władz, od 1993 roku odbywa się stały monitoring jakości powietrza. Ogółem w Trójmieście działa 9 takich stacji. Pozwoliło to uruchomić sześć punktów pomiarowych.
Jednym z elementów całego systemu jest nowa stacja pomiarowa działająca na ulicy Słowackiego. Odpowiednie urządzenia technologiczne, zebrane na początkowym etapie, gromadzą informacje głównie o zanieczyszczeniach powodowanych przez pojazdy, co jest możliwe dzięki specyficznej lokalizacji. Stacja znajduje się w pewnej odległości od centrum miasta. Takie położenie pozwala rejestrować różne źródła rozprzestrzeniania się negatywnych zjawisk. W tym miejscu większość zanieczyszczeń atmosferycznych emitowana jest przez transport. To pierwsza tego typu stacja w regionie.
Obiekt jest finalnym etapem projektu w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Pomorskiego, również przy wsparciu WFOŚiGW w Gdańsku. Jest to stacja komunikacyjna dedykowana zanieczyszczeniom z emisji liniowych, czyli pochodzących z transportu. Stąd lokalizacja tej stacji, dość nietypowa dla sieci. To pierwsza taka stacja na Pomorzu, więc społeczność z niecierpliwością oczekuje wyników.
Specjaliści zamierzają przeanalizować te wyniki na podstawie danych meteorologicznych, które będą zbierane równolegle. Tylko wtedy możemy poprawnie zinterpretować pomiar.
Stacja pomiarowa powstała w ramach dofinansowania z Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Pomorskiego na lata 2014-2020 oraz dofinansowania z Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej. Inicjatywa została zrealizowana przy wsparciu gmin Gdańska, Gdyni i Sopotu. Całkowity koszt inwestycji to około 592.515,60 zł brutto.
Każdy mieszkaniec miasta otrzymał możliwość oceny poziomu jakości powietrza online. Każdy obywatel może również zapoznać się z odpowiednim prognozowaniem. Jest to niezwykle istotne, ponieważ dzięki bardzo bliskiej współpracy naukowców z Uniwersytetu Gdańskiego, Politechniki Gdańskiej oraz Fundacji ARMAG udało się stworzyć bardzo nowoczesne modele prognozowania jakości powietrza. Niezwykle ważne są cele strategiczne miasta dla całej aglomeracji czy regionu stołecznego w zakresie poprawy jakości powietrza i ogólnie poprawy jakości środowiska. To zadanie nie dotyczy tylko organów samorządu lokalnego, ale całej naszej społeczności.
Zanieczyszczenia z emisji liniowej
Stacja Fundacji ARMAG dedykowana jest do pomiaru zanieczyszczeń z emisji liniowych. Dotyczy to ruchu samochodów osobowych i ciężarowych. Odpowiednia kontrola zanieczyszczeń z tego źródła jest niezwykle ważna, ponieważ zawierają one wiele szkodliwych związków. Szczególnie źle sytuacja wygląda w przypadku zanieczyszczeń pyłem zawieszonym PM10 i PM2,5 oraz najbardziej toksycznymi związkami, tj. węglowodorami, tlenkami azotu i węgla.
Pył zawieszony (którego głównym składnikiem jest sadza) jest uważany za produkt układu wylotowego silnika. Zawierają między innymi pewną ilość cząstek węgla, związków siarki i azotu, metali ciężkich i węglowodorów. Długo pozostają w atmosferze i łatwo się wchłaniają.
W Polsce emisja liniowa zajmuje drugie miejsce po emisji komunalnej. W rzeczywistości bardzo ważny jest konkretny pomiar tego rodzaju emisji. Konieczne jest przeprowadzanie różnego rodzaju analiz, zarządzanie ruchem i przygotowanie strategii transportu dla miasta.
Czyste powietrze
Władze i mieszkańcy Gdańska podejmują inicjatywy w celu ochrony środowiska. Regularny i profesjonalny monitoring jakości powietrza to tylko jedno z działań podejmowanych przez miasto na rzecz czystego powietrza.
Od 1 lipca w Urzędzie Miejskim działa Biuro Energetyki. Kontynuują program wymiany kopciuchów. Środki w wysokości ponad 1,6 mln zł zostały przekazane z Wydziału Środowiska do Gdańskich Nieruchomości właśnie na ten cel. Odpowiednie działania pozwolą na wymianę ogrzewania na bardziej ekologiczne. Jakiś czas temu pokazywali specjalny pojazd – laboratorium, które zostało zakupione na potrzeby Straży Miejskiej w celu wzmocnienia Ekopatrolu.
W 2020 roku Urząd Miasta postanowił przyznać 224 dotacje na likwidację ogrzewania węglowego. Obejmuje to likwidację kotłowni i pieców węglowych na łączną kwotę 1,5 mln zł. Wydział Środowiska przekazał Gdańskim Nieruchomościom 1 681 060 zł na wymianę pieców w zasobach komunalnych.
Idea powstania Biura Energetyki polega na przygotowaniu miasta do realizacji celów zgodnie z założeniami Zielonego Ładu. Biuro odpowiada za prowadzenie polityki energetycznej miasta. Do zadań tej jednostki należy również inicjowanie działań zmierzających do obniżenia kosztów zużycia energii. Biuro Energetyki zajmie się projektami OZE. Będzie również koordynował kwestie związane z pozyskiwaniem środków zewnętrznych.
Nowa jednostka prowadzi bazę danych Centralnej Ewidencji Emisji Budynków (CEEB). Od 1 kwietnia 2020 roku w strukturach Straży Miejskiej Gdańska działa Ekopatrol, który podejmuje działania, aby nie naruszać zasad dotyczących czystości i porządku, w tym spalania odpadów w piecach. Referat Ekologiczny wyposażony jest w mobilne laboratorium o wartości 550 tys. zł. Pojazd specjalny wyposażony jest w najnowocześniejsze systemy kontrolno-pomiarowe. Strażnicy mogą sprawdzić jakość powietrza i stan cieków wodnych. Dzięki temu pojazdowi strażnicy mogli szybko i sprawnie zidentyfikować osoby odpowiedzialne za zanieczyszczenie środowiska oraz przedstawić dowody na miejscu interwencji.
Cel i przyszłość
Władze postanowili stworzyć nową stację do realizacji projektu „Rozbudowa monitoringu atmosfery w aglomeracji trójmiejskiej”. Celem jest rozbudowa istniejącego systemu monitoringu powietrza, który już funkcjonuje i pokazuje odpowiednie wyniki. Oprócz pierwszej stacji komunikacyjnej w województwie pomorskim, w Sopocie powstała także nowa stacja tła miejskiego (zastąpiła dotychczasową stację). W wyniku realizacji działań projektowych, istniejące stacje zostały również wyposażone w trzy nowe analizatory do jednoczesnego pomiaru pyłów PM10, PM2,5 i PM1, m.in. na stacjach pomiarowych: AM3 Gdańsk Nowy Port, AM4 Gdynia Pogórze i AM9 Gdynia Dąbrowa.
Miejscowi naukowcy wierzą, że nowe inicjatywy pozwolą wpłynąć na kontrolę jakości powietrza nie tylko w mieście, ale i na całym Pomorzu. Przedstawiciele lokalnych władz nalegają również na pozyskiwanie nowych inwestycji w celu przyspieszenia realizacji różnych projektów, które poprawią sytuację w zakresie oczyszczania powietrza.
