Park im. Jana Pawła II

Park im. Jana Pawła II — dawne lotnisko, na którym stanęło sześćset tysięcy ludzi

Ten park ma jedną datę, której nie da się pominąć: 12 czerwca 1987 roku zgromadziło się tu około sześciuset tysięcy wiernych na mszy odprawionej przez Jana Pawła II podczas jego trzeciej pielgrzymki do Polski. Miejsce nadawało się do tego idealnie, bo park powstał na niezabudowanym fragmencie dawnego lotniska Gdańsk-Wrzeszcz — płaskim, otwartym i ogromnym. Dziś to 25,1 hektara zieleni osiedlowej, drugi co do powierzchni park w Gdańsku, z Zielonym Pomnikiem w miejscu papieskiego ołtarza i galerią rzeźb pod otwartym niebem.

Najważniejsze atrakcje

• Zielony Pomnik — założenie wzniesione w 2007 roku, w dwudziestą rocznicę mszy, dokładnie tam, gdzie stał ołtarz.
• Dąb i labirynt — dwa elementy pomnika: dąb symbolizujący spotkanie z Bogiem oraz labirynt oznaczający pielgrzymowanie.
• Kwadratowa forma pomnika — odwołanie do czterech cnót kardynalnych: męstwa, sprawiedliwości, roztropności i umiarkowania.
• Głaz o wadze dwudziestu ton — ustawiony po demontażu ołtarza w 1988 roku; pierwotny kamień skradziono 4 lutego 1988 roku.
• Galeria rzeźby w plenerze — prace z Międzynarodowych Pleneru Rzeźby w Drewnie, rozstawione wzdłuż alejek.
• Potok Brzeźnieński — ciek, który przepływał przez sosnowy las porastający ten teren jeszcze przed budową osiedli.

Co znajdziesz w parku

To park osiedlowy w najlepszym znaczeniu tego słowa: zaprojektowany dla ludzi mieszkających dookoła, a nie dla turystów z autokaru.

• Rozległe trawniki — pozostałość po otwartej przestrzeni lotniska, dziś wykorzystywane na pikniki, koce i gry zespołowe.
• Nasadzenia z lat 1981–1983 — drzewostan posadzony wraz z budową parku, dziś już w pełni ukształtowany.
• Alejki spacerowe — szerokie, utwardzone ciągi łączące Zaspę z Przymorzem.
• Rzeźby drewniane — efekt kolejnych edycji plenerów, rozproszone po całym terenie.
• Miejsca do wypoczynku — ławki, polany i przestrzenie rekreacyjne dla mieszkańców okolicznych bloków.
• Zabudowa z lat 2011–2012 — nowe budynki, które stanęły na obrzeżach parku, wyznaczając jego dzisiejsze granice.

Co robić i dla kogo

• Dla mieszkańców Zaspy i Przymorza — najbliższa duża zieleń, do której dochodzi się pieszo z każdego z okolicznych bloków.
• Dla biegaczy — płaski, równy teren bez podbiegów, idealny na spokojne, długie wybieganie.
• Dla rodzin z dziećmi — otwarte trawniki na latawce i piłkę, bez ruchu samochodowego w środku parku.
• Dla zainteresowanych historią najnowszą — Zielony Pomnik i miejsce mszy z 12 czerwca 1987 roku, jedno z ważniejszych miejsc pamięci w Gdańsku.
• Dla miłośników sztuki w plenerze — rzeźby z międzynarodowych plenerów rzeźbiarskich rozstawione wzdłuż alejek.
• Dla spacerowiczów łączących atrakcje — stąd blisko do słynnej kolekcji murali na blokach Zaspy.

Jak dojechać i informacje praktyczne

Park leży na Zaspie, w dzielnicy Zaspa-Rozstaje, w północnej części Gdańska. Koleją miejską SKM najwygodniej dojechać do stacji Gdańsk Zaspa, skąd do parku jest kilka minut pieszo; dojeżdżają tu również tramwaje i autobusy obsługujące Zaspę i Przymorze. Wstęp jest bezpłatny i całodobowy, park nie ma ogrodzenia ani bram, nie obowiązują tu żadne opłaty. Teren jest w całości płaski, alejki utwardzone i szerokie, więc bez trudu poradzą sobie wózki, rowery i osoby o ograniczonej mobilności. Na spokojne przejście parku wystarczy około czterdziestu minut; jeśli chcesz zobaczyć przy okazji murale Zaspy, zarezerwuj dwie do trzech godzin.

Kiedy przyjechać

Wiosną otwarta przestrzeń parku ożywa jako pierwsza w okolicy — trawniki zielenieją wcześnie, bo nic ich nie ocienia, a wiatr od zatoki szybko osusza teren po roztopach. Latem to przede wszystkim miejsce pikników i wieczornych spacerów; cienia jest mniej niż w starszych parkach, więc najlepsze godziny to poranek i późne popołudnie, gdy słońce przestaje przypiekać otwarte trawniki. Jesienią park pustoszeje i zyskuje melancholijny charakter, a nasadzenia z lat 1981–1983 pokazują pełnię barw; to również pora, gdy najlepiej widać rozmach dawnego lotniska ukryty pod dzisiejszą zielenią. Zimą, przy wietrze od morza, bywa tu przenikliwie, ale po opadach śniegu otwarta przestrzeń zamienia się w najlepszą w okolicy scenerię do sanek i długich, bezcelowych spacerów.

Warto wiedzieć

Park powstał na niezabudowanej części dawnego lotniska Gdańsk-Wrzeszcz, pozostawionej jako teren zielony; wcześniej porastał ją las sosnowy, przez który przepływał Potok Brzeźnieński. Zbudowano go w latach 1981–1983 jako park osiedlowy dla mieszkańców rozwijających się dzielnic Zaspa i Przymorze. Najważniejsze wydarzenie w jego historii to msza z 12 czerwca 1987 roku, podczas trzeciej pielgrzymki Jana Pawła II do Polski, w której uczestniczyło około sześciuset tysięcy wiernych; papież poświęcił wtedy kamień węgielny pod kościół Opatrzności Bożej. Drewniany ołtarz w kształcie łodzi św. Piotra zaprojektował profesor Marian Kołodziej. Po demontażu ołtarza w 1988 roku w jego miejscu ustawiono dwudziestotonowy głaz — pierwotny kamień skradziono 4 lutego 1988 roku. W dwudziestą rocznicę mszy, w 2007 roku, stanął tu Zielony Pomnik: dąb symbolizujący spotkanie z Bogiem, labirynt oznaczający pielgrzymowanie, a kwadratowa forma całości odwołuje się do czterech cnót kardynalnych — męstwa, sprawiedliwości, roztropności i umiarkowania. Park zajmuje 25,1 hektara i jest drugim co do powierzchni parkiem Gdańska, po Parku im. Ronalda Reagana. Pełni też funkcję galerii pod otwartym niebem, w której stoją rzeźby z Międzynarodowych Pleneru Rzeźby w Drewnie. W latach 2011–2012 na obrzeżach parku powstała nowa zabudowa mieszkaniowa.

Wskazówki dla odwiedzających

• Zacznij od Zielonego Pomnika — bez tego kontekstu reszta parku wygląda po prostu jak duży trawnik.
• Połącz wizytę ze spacerem po muralach Zaspy: kolekcja malarstwa monumentalnego na ścianach bloków zaczyna się tuż obok.
• Latem weź coś do siedzenia; ławek jest mniej niż otwartej przestrzeni, a większość terenu to trawa.

Pytania i odpowiedzi

Co upamiętnia Zielony Pomnik? Mszę odprawioną przez Jana Pawła II 12 czerwca 1987 roku, w której uczestniczyło około sześciuset tysięcy wiernych. Pomnik stanął w 2007 roku, w jej dwudziestą rocznicę, dokładnie w miejscu papieskiego ołtarza.

Co było tu wcześniej? Niezabudowana część dawnego lotniska Gdańsk-Wrzeszcz, porośnięta lasem sosnowym, przez który przepływał Potok Brzeźnieński.

Kiedy park zbudowano? W latach 1981–1983, jako park osiedlowy dla mieszkańców rozbudowujących się dzielnic Zaspa i Przymorze.

Jak duży jest park? Zajmuje 25,1 hektara i jest drugim co do powierzchni parkiem Gdańska, po Parku im. Ronalda Reagana.

Kto zaprojektował papieski ołtarz? Profesor Marian Kołodziej. Ołtarz miał kształt łodzi św. Piotra i był wykonany z drewna.

Czy wstęp jest płatny? Nie. Park jest otwarty całą dobę, bezpłatny i nieogrodzony.

Skąd w parku rzeźby? To prace powstałe podczas Międzynarodowych Pleneru Rzeźby w Drewnie; park pełni funkcję galerii pod otwartym niebem.

Co warto zobaczyć w okolicy? Kolekcję murali na blokach Zaspy — jedno z największych zbiorowisk malarstwa monumentalnego w Polsce, w bezpośrednim sąsiedztwie parku.