Park Akademicki

Park Akademicki — dziewięć hektarów zieleni na miejscu pięciu zlikwidowanych cmentarzy

To najbardziej niejednoznaczny park Gdańska. Powstał w latach 1970–1972 na terenie pięciu cmentarzy, które do połowy lat 60. XX wieku zajmowały ten skrawek miasta i zostały zlikwidowane — często pospiesznie, bez inwentaryzacji i bez szacunku dla dawnych mieszkańców. Dziś rosną tu drzewa, biegną alejki i chodzą studenci Politechniki Gdańskiej, ale w środku parku stoi Lapidarium ze starymi płytami nagrobnymi, które przypomina, czym to miejsce było wcześniej. Dziewięć hektarów zieleni na granicy Górnego Wrzeszcza i Aniołek, w miejscu, którego historii nie da się przemilczeć.

Najważniejsze atrakcje

• Lapidarium Gdańszczan — urządzone w latach 2006–2007, gromadzi zachowane płyty nagrobne z nieistniejących nekropolii.
• Trzy granitowe tablice — element lapidarium, upamiętniający zlikwidowane cmentarze i dawnych mieszkańców miasta.
• Inskrypcja „Gyddanyzc” — odwołanie do najstarszego zapisu nazwy Gdańska, wpisane w kompozycję lapidarium.
• Obelisk „W hołdzie najmłodszym żołnierzom” — pomnik poświęcony dzieciom-żołnierzom z czasów II wojny światowej.
• Ozdobne murki i pergole — elementy architektury parkowej z okresu jego urządzania, porządkujące układ alejek.
• Sąsiedztwo Politechniki Gdańskiej — park przylega bezpośrednio do terenów uczelni i stąd wzięła się jego nazwa.

Co znajdziesz w parku

To park o charakterze przelotowym: dla części osób jest celem, dla większości — drogą między uczelnią, przystankiem a domem.

• Widokowe ciągi spacerowe — sieć alejek przecinających cały teren z północy na południe.
• Drzewostan z lat 70. XX wieku — nasadzenia wykonane przy urządzaniu parku, dziś w pełni wyrośnięte.
• Mała architektura — ławki i kamienne elementy zachowane z pierwotnego projektu.
• Ślady dawnych trejaży — ogrodowe kraty i altany, które z czasem zniknęły z parku.
• Bliskość Gdańskiego Uniwersytetu Medycznego — kolejna uczelnia w bezpośrednim sąsiedztwie parku.
• Historyczna aleja lipowa — zabytkowy szpaler lip biegnący wzdłuż granicy parku, jeden z najcenniejszych układów zieleni w mieście.

Co robić i dla kogo

• Dla studentów — najbliższa zieleń przy kampusie Politechniki Gdańskiej, wykorzystywana między zajęciami.
• Dla mieszkańców Aniołek i Górnego Wrzeszcza — codzienna trasa spacerowa i najkrótsze przejście między dzielnicami.
• Dla zainteresowanych historią miasta — Lapidarium Gdańszczan z płytami nagrobnymi z pięciu zlikwidowanych cmentarzy.
• Dla biegaczy — pętla po alejkach parku, w całości poza ruchem samochodowym.
• Dla spacerujących z psem — teren rozległy, zacieniony i dobrze skomunikowany.
• Dla fotografów architektury zieleni — zestawienie ozdobnych murków, pergoli i starej alei lipowej biegnącej wzdłuż granicy parku.

Jak dojechać i informacje praktyczne

Park leży na granicy dwóch dzielnic: Górnego Wrzeszcza i Aniołek, między historyczną aleją lipową a terenami Politechniki Gdańskiej. Koleją miejską SKM dojeżdża się do stacji Gdańsk Politechnika — to najbliższy przystanek, oddalony o kilka minut pieszo; wzdłuż parku kursują też tramwaje i autobusy łączące śródmieście z Wrzeszczem. Wstęp jest bezpłatny, park nie ma ogrodzenia, bram ani godzin otwarcia. Teren zajmuje około 9 hektarów, jest w większości płaski, a alejki utwardzone, więc bez trudu poradzą sobie wózki i osoby o ograniczonej mobilności. Na spokojne przejście parku wraz z zatrzymaniem się przy Lapidarium wystarczy około czterdziestu minut.

Kiedy przyjechać

Wiosną park zieleni się szybko dzięki gęstemu drzewostanu z lat 70. i przede wszystkim dzięki lipom rosnącym wzdłuż jego granicy; maj i czerwiec, gdy lipy kwitną, to najlepszy moment na spacer w tej części miasta. Latem jest tu wyraźnie chłodniej niż na sąsiednich, zabudowanych ulicach, a cień drzew czyni z parku naturalną trasę przemieszczania się między uczelniami. Jesienią zieleń przebarwia się i park robi się wyjątkowo spokojny; to również pora, gdy Lapidarium działa najsilniej — pomiędzy opadającymi liśćmi kamienne płyty widać najlepiej. Zimą park bywa surowy i pusty, ale bez liści najlepiej czytać jego kompozycję: przebieg alejek, ozdobne murki i geometrię układu z początku lat 70.

Warto wiedzieć

Park urządzono w latach 1970–1972 na terenie pięciu zlikwidowanych cmentarzy, które funkcjonowały tu do połowy lat 60. XX wieku: cmentarza św. Mikołaja i Kaplicy Królewskiej, św. Katarzyny, Najświętszej Marii Panny, św. Brygidy oraz św. Józefa. Po II wojnie światowej stopniowo je zamykano, a następnie likwidowano — jak podkreślają opracowania poświęcone temu miejscu, często pospiesznie, bez inwentaryzacji i bez szacunku dla dawnych mieszkańców miasta. Symbolicznym zadośćuczynieniem stało się Lapidarium Gdańszczan, urządzone w latach 2006–2007: zgromadzono w nim zachowane płyty nagrobne, ustawiono trzy granitowe tablice upamiętniające nieistniejące nekropolie, a w kompozycji umieszczono inskrypcję „Gyddanyzc”, odwołującą się do najstarszego zapisu nazwy miasta. W parku stoi też obelisk „W hołdzie najmłodszym żołnierzom”, poświęcony dzieciom-żołnierzom z czasów II wojny światowej. Park zajmuje około 9 hektarów, rozciąga się pomiędzy historyczną aleją lipową a terenami Politechniki Gdańskiej i sąsiaduje również z Gdańskim Uniwersytetem Medycznym — stąd jego nazwa. Z pierwotnego wyposażenia zachowały się widokowe ciągi spacerowe oraz ozdobne murki; trejaże, czyli ogrodowe kraty, z czasem zniknęły.

Wskazówki dla odwiedzających

• Znajdź Lapidarium — bez niego park wygląda jak zwykły skwer, a to on tłumaczy całą historię tego miejsca.
• Przeczytaj trzy granitowe tablice: wymieniają cmentarze, których już nie ma, i porządkują topografię dawnego Gdańska.
• Wyjdź na graniczącą z parkiem historyczną aleję lipową — to jeden z najcenniejszych zabytkowych układów zieleni w mieście.

Pytania i odpowiedzi

Co było tu przed parkiem? Pięć cmentarzy działających do połowy lat 60. XX wieku: św. Mikołaja i Kaplicy Królewskiej, św. Katarzyny, Najświętszej Marii Panny, św. Brygidy oraz św. Józefa.

Kiedy park powstał? W latach 1970–1972, po likwidacji tych nekropolii.

Czym jest Lapidarium Gdańszczan? Urządzoną w latach 2006–2007 przestrzenią pamięci, w której zgromadzono zachowane płyty nagrobne i ustawiono trzy granitowe tablice upamiętniające zlikwidowane cmentarze.

Skąd nazwa parku? Od sąsiedztwa uczelni — park przylega do terenów Politechniki Gdańskiej, a niedaleko znajduje się również Gdański Uniwersytet Medyczny.

Jak duży jest park? Zajmuje około 9 hektarów i leży na granicy dzielnic Górny Wrzeszcz i Aniołki.

Co oznacza inskrypcja „Gyddanyzc”? To odwołanie do najstarszego zapisu nazwy Gdańska, wpisane w kompozycję lapidarium.

Czy jest tu jakiś pomnik? Tak — obelisk „W hołdzie najmłodszym żołnierzom”, poświęcony dzieciom-żołnierzom z czasów II wojny światowej.

Czy wstęp jest płatny? Nie. Park jest ogólnodostępny, bezpłatny i nieogrodzony, bez godzin otwarcia.