{"id":4087,"date":"2025-12-09T21:37:40","date_gmt":"2025-12-09T20:37:40","guid":{"rendered":"https:\/\/gdansk-name.eu\/?p=4087"},"modified":"2025-12-09T21:42:01","modified_gmt":"2025-12-09T20:42:01","slug":"miejsce-z-bogata-historia-i-malowniczymi-widokami-w-gdansku-wzgorze-pacholek","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/gdansk-name.eu\/pl\/eternal-4087-miejsce-z-bogata-historia-i-malowniczymi-widokami-w-gdansku-wzgorze-pacholek","title":{"rendered":"Miejsce z bogat\u0105 histori\u0105 i malowniczymi widokami w Gda\u0144sku: Wzg\u00f3rze Pacho\u0142ek"},"content":{"rendered":"\n

Mieszka\u0144cy i tury\u015bci znaj\u0105 gda\u0144sk\u0105 Oliw\u0119 jako ciche, urokliwe i malownicze miejsce nad Morzem Ba\u0142tyckim. S\u0142ynie ona ze swoich zielonych park\u00f3w, pi\u0119knych pla\u017c i osobliwo\u015bci przyrodniczych, ale nie ka\u017cdemu znana jest jej bogata historia. Natura i kultura po\u0142\u0105czy\u0142y si\u0119 tu, tworz\u0105c wi\u0119\u017a, kt\u00f3ra mocno spaja r\u00f3\u017cne pokolenia. Jednym z miejsc Oliwy, gdzie historia o\u017cywa, jest Wzg\u00f3rze Pacho\u0142ek. Istnieje b\u0142\u0119dne przekonanie, \u017ce jest to najwy\u017cszy punkt Gda\u0144ska, ale pierwsze\u0144stwo nale\u017cy do G\u00f3ry Studenckiej w dzielnicy Osowa. Mimo to, Pacho\u0142ek to nie tylko element krajobrazu, ale miejsce o wa\u017cnym symbolicznym znaczeniu, pisze gdansk-name.eu<\/a>.<\/p>\n\n\n\n

Najwa\u017cniejsze fakty z historii wzg\u00f3rza<\/h2>\n\n\n\n

Wzg\u00f3rze Pacho\u0142ek znajduje si\u0119 na skrzy\u017cowaniu ulic Spacerowej i Opackiej \u2013 w turystycznej dzielnicy Gda\u0144ska Oliwa. Istnieje przekonanie, \u017ce kiedy\u015b by\u0142o to miejsce kultu poga\u0144skiego, a ogromny g\u0142az na wzg\u00f3rzu zosta\u0142 tu rzucony przez samego diab\u0142a, aby zniszczy\u0107 pobliski klasztor.<\/p>\n\n\n\n

Pierwsza pisemna wzmianka o wzg\u00f3rzu pochodzi z 1734 roku. Ju\u017c w XVII wieku u jego podn\u00f3\u017ca zacz\u0119\u0142y pojawia\u0107 si\u0119 pierwsze zabudowania, co nie dziwi, poniewa\u017c przebiega\u0142 tam jeden z najwa\u017cniejszych szlak\u00f3w handlowych regionu. Co ciekawe, niekt\u00f3re budynki w pobli\u017cu wzg\u00f3rza w XIX wieku zosta\u0142y przebudowane i po\u0142\u0105czone w hotel Karlshof, kt\u00f3ry jest do\u015b\u0107 znany w Gda\u0144sku.<\/p>\n\n\n\n

Sk\u0105d pochodzi nazwa „Pacho\u0142ek” nie wiadomo na pewno, ale \u043a\u0440\u0430\u0435\u0437\u043d\u0430awca, badaj\u0105cy histori\u0119 Gda\u0144ska, Andrzej Januszajtis, wysun\u0105\u0142 teori\u0119, \u017ce by\u0107 mo\u017ce wzg\u00f3rze otrzyma\u0142o swoj\u0105 nazw\u0119 od s\u0142owa „pacho\u0142ek” \u2013 s\u0142uga. Przez d\u0142ugi czas wzg\u00f3rze nale\u017ca\u0142o do w\u0142o\u015bci opactwa Oliwskiego, i jest ca\u0142kiem prawdopodobne, \u017ce u jego podn\u00f3\u017ca znajdowa\u0142y si\u0119 domki dla s\u0142u\u017cby. Jednak ta nazwa utrwali\u0142a si\u0119 za pomnikiem przyrody dopiero po Drugiej wojnie \u015bwiatowej, a w \u015bwiadectwach archiwalnych wzg\u00f3rze figuruje pod nazw\u0105 „Karlsberg”. Pochodzi ona od imienia opata Oliwskiego Karola Hohenzollerna-Hechingena. Pod koniec XVIII wieku jako pierwszy zaj\u0105\u0142 si\u0119 porz\u0105dkowaniem terenu wzg\u00f3rza. W 1793 roku opat wydzier\u017cawi\u0142 wzg\u00f3rze od rz\u0105du pruskiego, a rok p\u00f3\u017aniej znany ogrodnik Johann Satzmann stworzy\u0142 tu park. W 1797 roku Wzg\u00f3rze Pacho\u0142ek sta\u0142o si\u0119 dost\u0119pne dla zwiedzaj\u0105cych \u2013 zbudowano do niego schody, a na szczycie wzg\u00f3rza urz\u0105dzono pawilon widokowy.<\/p>\n\n\n\n

31 maja 1793 roku wzg\u00f3rze odwiedzi\u0142a \u017cona kr\u00f3la Prus Fryderyka Wilhelma III, Luiza. \u00d3wczesny opat Oliwy by\u0142 spokrewniony z kr\u00f3lem pruskim, dlatego na cze\u015b\u0107 jego \u017cony nazwa\u0142 cz\u0119\u015b\u0107 wzg\u00f3rza G\u00f3r\u0105 Luizy. Najcz\u0119\u015bciej jednak t\u0119 cz\u0119\u015b\u0107 po prostu zaliczano do masywu Pacho\u0142ka.<\/p>\n\n\n\n

Kr\u00f3lowa Luiza sta\u0142a si\u0119 symbolem postawy antynapoleo\u0144skiej, wi\u0119c w XIX wieku wok\u00f3\u0142 niej ukszta\u0142towa\u0142 si\u0119 prawdziwy kult. W miejscach, kt\u00f3re odwiedza\u0142a, ustawiano pomniki lub tablice pami\u0105tkowe. W Oliwie pierwszy pomnik na cze\u015b\u0107 kr\u00f3lowej zosta\u0142 wzniesiony w 1810 roku.<\/p>\n\n\n\n

Punkt widokowy Wzg\u00f3rza Pacho\u0142ek<\/h2>\n\n\n\n
\"\"
Zdj\u0119cie pochodzi z zasobu: https:\/\/fischgarten.pl\/<\/em><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

W 1882 roku zamiast starego pawilonu na wzg\u00f3rzu wzniesiono now\u0105 wie\u017c\u0119 widokow\u0105, kt\u00f3r\u0105 by\u0142o wida\u0107 z daleka. Sta\u0142a si\u0119 ona prawdziwym symbolem Oliwy i obowi\u0105zkowym miejscem do odwiedzenia na szlakach turystycznych. Znajdowa\u0142a si\u0119 obok parku i katedry, dlatego krajobrazy z niej roztacza\u0142y si\u0119 niesamowite. Na pocz\u0105tku XX wieku Oliwa uzyska\u0142a status kurortu, i zacz\u0119to tu aktywnie otwiera\u0107 restauracje, hotele, pensjonaty, a tak\u017ce urz\u0105dzano pla\u017ce. Jednocze\u015bnie znana w Gda\u0144sku fabryka czekolady<\/a> OLKA, za\u0142o\u017cona w 1921 roku, doda\u0142a sylwetk\u0119 wie\u017cy widokowej Pacho\u0142ka do swojego logo.<\/p>\n\n\n\n

Podczas renowacji pawilonu widokowego wymieniono r\u00f3wnie\u017c pomnik kr\u00f3lowej Luizy. Uroczy\u015bcie ods\u0142oni\u0119to go 21 listopada 1889 roku, a do jego budowy z Meklemburgii, ojczyzny kr\u00f3lowej, przywieziono dwadzie\u015bcia trzy granitowe bloki. Najci\u0119\u017cszy kamie\u0144 wa\u017cy\u0142 prawie trzy tony. Na szczyt wzg\u00f3rza ci\u0105gni\u0119to je za pomoc\u0105 koni i wo\u0142\u00f3w, a tak\u017ce zaanga\u017cowano licznych robotnik\u00f3w. Pomnik ozdobiono br\u0105zowym pruskim or\u0142em i dwiema tabliczkami z cytatami Goethego, kt\u00f3re s\u0142awi\u0142y kr\u00f3low\u0105.<\/p>\n\n\n\n

Z wie\u017cy widokowej Wzg\u00f3rza Pacho\u0142ek mo\u017cna podziwia\u0107 panoram\u0119 Gda\u0144ska i Zatok\u0119 Gda\u0144sk\u0105. Otwiera si\u0119 st\u0105d r\u00f3wnie\u017c wspania\u0142y widok na P\u00f3\u0142wysep Helski, Sopot i Gdyni\u0119. Tury\u015bci i mieszka\u0144cy bardzo lubi\u0105 to miejsce, kt\u00f3re sta\u0142o si\u0119 malownicz\u0105 lokalizacj\u0105 na randki, sesje zdj\u0119ciowe i po prostu spacery.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Zdj\u0119cie pochodzi z zasobu: https:\/\/fischgarten.pl\/<\/em><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

W maju 1925 roku Pacho\u0142ek uzyska\u0142 status rezerwatu. Odwiedzaj\u0105cym pozwalano wchodzi\u0107 na szczyt, ale tylko wyznaczonym szlakiem. Wprowadzono tak\u017ce zakaz zrywania na wzg\u00f3rzu jakichkolwiek ro\u015blin. U podn\u00f3\u017ca wzg\u00f3rza ustawiono domek, w kt\u00f3rym mieszka\u0142 str\u00f3\u017c, pilnuj\u0105cy porz\u0105dku i tego, by odwiedzaj\u0105cy nie schodzili ze szlak\u00f3w. Miejscowi dobrze znaj\u0105 przypadek, kt\u00f3ry zdarzy\u0142 si\u0119 w 1930 roku, kiedy jedna dziewczyna zesz\u0142a ze \u015bcie\u017cki i spad\u0142a z 40-metrowej wysoko\u015bci. Na szcz\u0119\u015bcie, sko\u0144czy\u0142o si\u0119 na lekkich obra\u017ceniach.<\/p>\n\n\n\n

Lata powojenne<\/h2>\n\n\n\n

23 marca 1945 roku niemieccy \u017co\u0142nierze wysadzili wie\u017c\u0119 widokow\u0105 na wzg\u00f3rzu, aby uniemo\u017cliwi\u0107 Armii Czerwonej u\u017cycie jej jako punktu obserwacyjnego.<\/p>\n\n\n\n

W 1975 roku na szczycie Ko\u015bciuszki, kt\u00f3ry w przesz\u0142o\u015bci nazywano G\u00f3r\u0105 Luizy, ustawiono pomnik na cze\u015b\u0107 bitwy pod Oliw\u0105 w 1675 roku. Do jego stworzenia wykorzystano resztki pomnika kr\u00f3lowej: kamienny obelisk i postument.<\/p>\n\n\n\n

Pomnik by\u0142 wielokrotnie niszczony przez wandali, ale w 2014 roku zosta\u0142 ca\u0142kowicie odrestaurowany. Obok niego urz\u0105dzono r\u00f3wnie\u017c nowy taras widokowy, kt\u00f3ry zacz\u0105\u0142 dzia\u0142a\u0107 w 2017 roku.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Mieszka\u0144cy i tury\u015bci znaj\u0105 gda\u0144sk\u0105 Oliw\u0119 jako ciche, urokliwe i malownicze miejsce nad Morzem Ba\u0142tyckim. S\u0142ynie ona ze swoich zielonych park\u00f3w, pi\u0119knych pla\u017c i osobliwo\u015bci przyrodniczych, ale nie ka\u017cdemu znana jest jej bogata historia. Natura i kultura po\u0142\u0105czy\u0142y si\u0119 tu, tworz\u0105c wi\u0119\u017a, kt\u00f3ra mocno spaja r\u00f3\u017cne pokolenia. Jednym z miejsc Oliwy, gdzie historia o\u017cywa, jest […]<\/p>\n","protected":false},"author":444,"featured_media":4075,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[332],"tags":[1896,1897,1890,1891,1894,1889,1893,1895,1898,1886,1817,1892,1812,1888,1887],"motype":[326],"moformat":[1564],"moimportance":[33],"class_list":{"0":"post-4087","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-srodowisko","8":"tag-bitwa-pod-oliwa","9":"tag-fabryka-czekolady-olka","10":"tag-gdansk-oliwa","11":"tag-historia-oliwy","12":"tag-karlsberg-2","13":"tag-krolowa-luiza","14":"tag-opat-oliwski","15":"tag-pomnik-krolowej","16":"tag-polwysep-helski","17":"tag-punkt-widokowy","18":"tag-rezerwat-przyrody","19":"tag-taras-widokowy","20":"tag-trojmiasto","21":"tag-wieza-widokowa","22":"tag-wzgorze-pacholek","23":"motype-eternal","24":"moformat-vlasna-longrid","25":"moimportance-retranslyacziya-v-agregatory"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/gdansk-name.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4087","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/gdansk-name.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/gdansk-name.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gdansk-name.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/444"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gdansk-name.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4087"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/gdansk-name.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4087\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4088,"href":"https:\/\/gdansk-name.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4087\/revisions\/4088"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gdansk-name.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/4075"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/gdansk-name.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4087"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/gdansk-name.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4087"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/gdansk-name.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4087"},{"taxonomy":"motype","embeddable":true,"href":"https:\/\/gdansk-name.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/motype?post=4087"},{"taxonomy":"moformat","embeddable":true,"href":"https:\/\/gdansk-name.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moformat?post=4087"},{"taxonomy":"moimportance","embeddable":true,"href":"https:\/\/gdansk-name.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moimportance?post=4087"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}