{"id":3517,"date":"2024-07-30T22:18:22","date_gmt":"2024-07-30T20:18:22","guid":{"rendered":"https:\/\/gdansk-name.eu\/?p=3517"},"modified":"2024-07-30T22:18:37","modified_gmt":"2024-07-30T20:18:37","slug":"jak-wygladal-system-zaopatrzenia-w-wode-w-gdansku-w-ubieglym-wieku","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/gdansk-name.eu\/pl\/eternal-3517-jak-wygladal-system-zaopatrzenia-w-wode-w-gdansku-w-ubieglym-wieku","title":{"rendered":"Jak wygl\u0105da\u0142 system zaopatrzenia w wod\u0119 w Gda\u0144sku w ubieg\u0142ym wieku?"},"content":{"rendered":"\n

Ju\u017c w \u015bredniowieczu Gda\u0144sk posiada\u0142 system zaopatrzenia w wod\u0119 poprzez sie\u0107 podziemnych ruroci\u0105g\u00f3w. Na pocz\u0105tku XX wieku w mie\u015bcie wci\u0105\u017c mo\u017cna by\u0142o zobaczy\u0107 pozosta\u0142o\u015bci m\u0142yna, kt\u00f3ry pompowa\u0142 wod\u0119 do tej sieci przez kilka stuleci, pisze strona gdansk-name.eu<\/a>. W tym artykule opowiemy bardziej szczeg\u00f3\u0142owo o gda\u0144skim systemie zaopatrzenia w wod\u0119 kt\u00f3ry funkcjonowa\u0142 w minionych stuleciach.<\/p>\n\n\n\n

\u015aredniowiecze <\/h2>\n\n\n\n

We wczesnym \u015aredniowieczu mieszka\u0144cy Gda\u0144ska czerpali wod\u0119 ze studni. Mieszka\u0144cy korzystali r\u00f3wnie\u017c z zasob\u00f3w Potoku Siedleckiego. Polscy historycy twierdz\u0105, \u017ce najbardziej wysuni\u0119ty na p\u00f3\u0142noc strumie\u0144 wpada\u0142 bezpo\u015brednio do Wis\u0142y, a pozosta\u0142e strumienie wpada\u0142y do Mot\u0142awy. W tym okresie w mie\u015bcie powsta\u0142 system hydrologiczny. By\u0142 to kana\u0142, kt\u00f3ry prawie dwunastokilometrowym korytem doprowadza\u0142 do Gda\u0144ska cz\u0119\u015b\u0107 zasob\u00f3w burzliwej rzeki Raduni. Zosta\u0142 on wykopany w XIV wieku. System ten mia\u0142 przede wszystkim zasila\u0107 turbiny krzy\u017cackich zak\u0142ad\u00f3w przemys\u0142owych. <\/p>\n\n\n\n

W 1356 roku Gda\u0144sk uzyska\u0142 system wodoci\u0105gowy sk\u0142adaj\u0105cy si\u0119 z dw\u00f3ch uk\u0142ad\u00f3w. Jeden z nich rozprowadza\u0142 wod\u0119 na potrzeby konsumpcyjne, podczas gdy drugi by\u0142 wykorzystywany na potrzeby przemys\u0142owe. Og\u00f3lnie rzecz bior\u0105c, miasto posiada\u0142o kilka system\u00f3w zaopatrzenia w wod\u0119. W szczeg\u00f3lno\u015bci woda by\u0142a pompowana z Kana\u0142u M\u0142y\u0144skiego i Potoku Siedleckiego. W Gda\u0144sku dost\u0119p do wody by\u0142 do\u015b\u0107 swobodny, co u\u0142atwia\u0142o walk\u0119 z po\u017carami, kt\u00f3re cz\u0119sto wybucha\u0142y w\u015br\u00f3d drewnianej i krytej strzech\u0105 zabudowy miasta.<\/p>\n\n\n\n

Rozw\u00f3j wodoci\u0105g\u00f3w <\/h2>\n\n\n\n

Z roku na rok populacja Gda\u0144ska ros\u0142a, a co za tym idzie, w mie\u015bcie powstawa\u0142y nowe budynki. Pojawia\u0142o si\u0119 coraz wi\u0119cej warsztat\u00f3w i magazyn\u00f3w. W tym okresie miejskie wodoci\u0105gi zapewnia\u0142y wod\u0119 niebezpieczn\u0105 do spo\u017cycia. Wod\u0119 zanieczyszczali rzemie\u015blnicy z podmiejskich osad. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 z nich by\u0142a piwowarami, kt\u00f3rzy pracowali w fabrykach w pobli\u017cu lokalnego kana\u0142u. Z czasem zacz\u0119\u0142y ulega\u0107 zanieczyszczeniu r\u00f3wnie\u017c studnie. Miasto stan\u0119\u0142o wi\u0119c w obliczu katastrofy ekologicznej. W rezultacie wielu mieszka\u0144c\u00f3w Gda\u0144ska przenios\u0142o si\u0119 na przedmie\u015bcia, gdzie by\u0142a czysta woda i powietrze. <\/p>\n\n\n\n

W 1536 roku, aby uratowa\u0107 zdrowie miejscowej ludno\u015bci, rada podj\u0119\u0142a decyzj\u0119 o pod\u0142\u0105czeniu sieci miejskiej do zbiornika ze zdrow\u0105 wod\u0105. By\u0142 on wystarczaj\u0105co du\u017cy, by zaspokoi\u0107 stale rosn\u0105ce potrzeby rozwijaj\u0105cego si\u0119 miasta. P\u00f3\u017aniej gda\u0144skim zbiornikiem sta\u0142 si\u0119 staw m\u0142y\u0144ski. Stamt\u0105d woda p\u0142yn\u0119\u0142a do miasta podziemnym kolektorem.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

W tym okresie wybudowano w Gda\u0144sku pierwsz\u0105 stacj\u0119 pomp, kt\u00f3ra pompowa\u0142a wod\u0119 z kana\u0142u do sieci. Pompownia nap\u0119dzana by\u0142a pojedynczym ko\u0142em m\u0142y\u0144skim. Metalowa pompa t\u0142okowa zasysa\u0142a wod\u0119 z kana\u0142u do wysokiego na kilka metr\u00f3w zbiornika zbudowanego z drewnianych desek spi\u0119tych \u017celaznymi obr\u0119czami. By\u0142 on wyposa\u017cony w drzwi na dole, aby u\u0142atwi\u0107 konserwacj\u0119 i usuwanie osad\u00f3w. Po pokonaniu umocnie\u0144 system wodoci\u0105gowy przechodzi\u0142 pod ulic\u0105 D\u0142ug\u0105 i prowadz\u0105c wod\u0119 na D\u0142ugi Targ, rozga\u0142\u0119zia\u0142 si\u0119 do licznych studni ulicznych, fontanny przed dworem Artusa oraz do dom\u00f3w zamo\u017cnych obywateli.<\/p>\n\n\n\n

W XIX wieku Gda\u0144sk zosta\u0142 pod\u0142\u0105czony do nowej sieci wodoci\u0105gowej i kanalizacyjnej. System ten zosta\u0142 sumiennie zbudowany, dzi\u0119ki czemu dzia\u0142a\u0142 bez zarzutu a\u017c do wybuchu I wojny \u015bwiatowej. Generalnie ca\u0142a historyczna infrastruktura Gda\u0144ska pozosta\u0142a praktycznie nienaruszona. Cz\u0119\u015b\u0107 obiekt\u00f3w zosta\u0142a zlikwidowana, ale nie uleg\u0142a fizycznemu zniszczeniu. Przetrwa\u0142y r\u00f3wnie\u017c 4 du\u017ce zbiorniki wodne, w tym Stara Orunia, Stary Sobieski, Cyganka i Wysoki Dw\u00f3r. Dwa pierwsze zosta\u0142y wy\u0142\u0105czone z eksploatacji oko\u0142o 1978 roku w zwi\u0105zku z likwidacj\u0105 najstarszej strefy niskiego ci\u015bnienia, natomiast dwa pozosta\u0142e funkcjonuj\u0105 do dzi\u015b. Dzi\u0119ki pe\u0142nej szacunku postawie w ubieg\u0142ym stuleciu, wiele gda\u0144skich wodoci\u0105g\u00f3w przetrwa\u0142o do XXI wieku.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Ju\u017c w \u015bredniowieczu Gda\u0144sk posiada\u0142 system zaopatrzenia w wod\u0119 poprzez sie\u0107 podziemnych ruroci\u0105g\u00f3w. Na pocz\u0105tku XX wieku w mie\u015bcie wci\u0105\u017c mo\u017cna by\u0142o zobaczy\u0107 pozosta\u0142o\u015bci m\u0142yna, kt\u00f3ry pompowa\u0142 wod\u0119 do tej sieci przez kilka stuleci, pisze strona gdansk-name.eu. W tym artykule opowiemy bardziej szczeg\u00f3\u0142owo o gda\u0144skim systemie zaopatrzenia w wod\u0119 kt\u00f3ry funkcjonowa\u0142 w minionych stuleciach. \u015aredniowiecze  […]<\/p>\n","protected":false},"author":316,"featured_media":3092,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[337],"tags":[1477,1150,1148,1149,1473,725,1476,1474,1475,729],"motype":[326],"moformat":[18],"moimportance":[33],"class_list":{"0":"post-3517","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-rozwoj","8":"tag-czysta-woda","9":"tag-fabryki-ekologiczne","10":"tag-historia-przemyslu","11":"tag-historia-przemyslu-w-gdansku","12":"tag-jak-wygladal-system-zaopatrzenia-w-wode","13":"tag-placowki-w-gdansku","14":"tag-rozwoj-wodociagow","15":"tag-system-zaopatrzenia-w-wode","16":"tag-system-zaopatrzenia-w-wode-w-gdansku","17":"tag-wplyw-produkcji-na-ekologie","18":"motype-eternal","19":"moformat-vlasna","20":"moimportance-retranslyacziya-v-agregatory"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/gdansk-name.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3517","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/gdansk-name.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/gdansk-name.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gdansk-name.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/316"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gdansk-name.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3517"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/gdansk-name.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3517\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3521,"href":"https:\/\/gdansk-name.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3517\/revisions\/3521"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gdansk-name.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3092"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/gdansk-name.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3517"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/gdansk-name.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3517"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/gdansk-name.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3517"},{"taxonomy":"motype","embeddable":true,"href":"https:\/\/gdansk-name.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/motype?post=3517"},{"taxonomy":"moformat","embeddable":true,"href":"https:\/\/gdansk-name.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moformat?post=3517"},{"taxonomy":"moimportance","embeddable":true,"href":"https:\/\/gdansk-name.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moimportance?post=3517"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}