{"id":3502,"date":"2024-07-30T22:10:16","date_gmt":"2024-07-30T20:10:16","guid":{"rendered":"https:\/\/gdansk-name.eu\/?p=3502"},"modified":"2024-07-30T22:10:32","modified_gmt":"2024-07-30T20:10:32","slug":"waclaw-szybalski-historia-polskiego-biologa","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/gdansk-name.eu\/pl\/eternal-3502-waclaw-szybalski-historia-polskiego-biologa","title":{"rendered":"Wac\u0142aw Szybalski: historia polskiego biologa"},"content":{"rendered":"\n

Jest znanym polskim biologiem pochodzenia ukrai\u0144skiego, kt\u00f3ry zyska\u0142 uznanie w Stanach Zjednoczonych, pisze strona gdansk-name.eu<\/a>. Mowa o genetyku i profesorze onkologii na Uniwersytecie Wisconsin w Madison, Wac\u0142awie Szybalskim. W tym artykule opowiemy wi\u0119cej o jego \u017cyciu i pracy naukowej.\u00a0<\/p>\n\n\n\n

Jego m\u0142odo\u015b\u0107<\/h2>\n\n\n\n

Wac\u0142aw Szybalski urodzi\u0142 si\u0119 w 1921 roku we Lwowie. Pochodzi\u0142 z inteligentnej polskiej rodziny szlacheckiej. Jego rodzice utrzymywali przyjazne stosunki z lwowsk\u0105 inteligencj\u0105, w tym z antropologiem Janem Czekanowskim i bakteriologiem Rudolfem Weiglem. Wac\u0142aw uzyska\u0142 wykszta\u0142cenie \u015brednie we Lwowie w Pa\u0144stwowej Szkole imienia Kr\u00f3la Kazimierza Wielkiego. <\/p>\n\n\n\n

W czasie II wojny \u015bwiatowej Szybalski rozpocz\u0105\u0142 studia na Wydziale Chemii Politechniki Lwowskiej. To w\u0142a\u015bnie na tej uczelni zafascynowa\u0142 si\u0119 wyk\u0142adami specjalisty od fermentacji Adolfa Justy. W tym okresie Wac\u0142aw rozpocz\u0105\u0142 prac\u0119 w Instytucie Bada\u0144 nad Tyfusem i Wirusami. <\/p>\n\n\n\n

Dzia\u0142alno\u015b\u0107 naukowa<\/h2>\n\n\n\n

W 1944 roku Wac\u0142aw opu\u015bci\u0142 rodzinny Lw\u00f3w i przeprowadzi\u0142 si\u0119 do Gda\u0144ska. W Wolnym Mie\u015bcie czeka\u0142o go wiele zmian. W Gda\u0144sku Szybalski rozpocz\u0105\u0142 prac\u0119 na czterech stanowiskach jednocze\u015bnie, m.in. na Politechnice Gda\u0144skiej, w Urz\u0119dzie Wojew\u00f3dzkim, Inspektoracie Normalizacyjnym oraz Izbie Przemys\u0142owo-Handlowej. <\/p>\n\n\n\n

Politechnika \u015al\u0105ska uzna\u0142a dyplom Szybalskiego, kt\u00f3ry uzyska\u0142 we Lwowie. Dzi\u0119ki wykszta\u0142ceniu biotechnologicznemu uda\u0142o mu si\u0119 utworzy\u0107 wydzia\u0142 technologii \u017cywno\u015bci na Politechnice Gda\u0144skiej. P\u00f3\u017aniej uzyska\u0142 tam stopie\u0144 doktora nauk chemicznych.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

W 1949 roku Wac\u0142aw przeprowadzi\u0142 si\u0119 do Kopenhagi. To tutaj rozpocz\u0105\u0142 prac\u0119 nad genetyk\u0105 dro\u017cd\u017cy w znanym du\u0144skim laboratorium. Kilka lat p\u00f3\u017aniej Szybalski wyjecha\u0142 do Stan\u00f3w Zjednoczonych, gdzie rozpocz\u0105\u0142 prac\u0119 w Cold Spring Harbor Laboratory. P\u00f3\u017aniej Wac\u0142aw przeni\u00f3s\u0142 si\u0119 na Uniwersytet w Nowym Brunszwiku. W 1960 roku rozpocz\u0105\u0142 pe\u0142noetatow\u0105 prac\u0119 na Uniwersytecie Wisconsin-Madison.<\/p>\n\n\n\n

W USA polski biolog dokona\u0142 wielu odkry\u0107. Wac\u0142aw wprowadzi\u0142 szereg oryginalnych metod badawczych. Uczestniczy\u0142 tak\u017ce w opracowaniu metod wirowania i separacji kwas\u00f3w nukleinowych w chlorku i siarczanie cezu oraz bada\u0144 mikroskopii elektronowej. <\/p>\n\n\n\n

Wiele lat po\u015bwi\u0119ci\u0142 pracy nad mechanizmami mutagenezy chemicznej. Wac\u0142aw jako pierwszy przedstawi\u0142 bezpo\u015brednie dowody na istnienie zwi\u0105zku przyczynowego mi\u0119dzy mutagenez\u0105 a kancerogenez\u0105. Otworzy\u0142 laboratorium, kt\u00f3re stworzy\u0142o podstawy do mapowania transkrypcji bakteriofag\u00f3w. W 1976 roku Wac\u0142aw za\u0142o\u017cy\u0142 Gene, jedno z najpopularniejszych medi\u00f3w naukowych w Ameryce. W tamtym czasie ameryka\u0144skie czasopisma specjalizuj\u0105ce si\u0119 w tej dziedzinie nie po\u015bwi\u0119ca\u0142y zbyt wiele uwagi zagadnieniom genetycznym, wi\u0119c Szybalski i zesp\u00f3\u0142 redakcyjny mieli okazj\u0119 wype\u0142ni\u0107 t\u0119 nisz\u0119. W tamtym czasie by\u0142o o czym pisa\u0107, poniewa\u017c badania genetyczne mia\u0142y wkr\u00f3tce eksplodowa\u0107.<\/p>\n\n\n\n

Wac\u0142aw Szybalski by\u0142 aktywnie zaanga\u017cowany w realizacj\u0119 globalnego projektu dotycz\u0105cego badania ludzkiego genomu. Jego dorobek naukowy obejmowa\u0142 360 publikacji z dziedziny mikrobiologii, genetyki og\u00f3lnej, mutagenezy i biologii molekularnej. Mimo \u017ce przez wi\u0119kszo\u015b\u0107 \u017cycia mieszka\u0142 w Stanach Zjednoczonych, nigdy nie zapomina\u0142 o swoich korzeniach. W 2007 roku Wac\u0142aw by\u0142 inicjatorem uroczystego ods\u0142oni\u0119cia tablicy po\u015bwi\u0119conej polskim profesorom zabitym przez Niemc\u00f3w w 1941 roku we Lwowie. Biotechnolog Wac\u0142aw Szybalski zmar\u0142 w 2020 roku w Madison. Polski naukowiec zrobi\u0142 wiele dla rozwoju \u015bwiatowej nauki, w szczeg\u00f3lno\u015bci w dziedzinie genetyki i biotechnologii.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Jest znanym polskim biologiem pochodzenia ukrai\u0144skiego, kt\u00f3ry zyska\u0142 uznanie w Stanach Zjednoczonych, pisze strona gdansk-name.eu. Mowa o genetyku i profesorze onkologii na Uniwersytecie Wisconsin w Madison, Wac\u0142awie Szybalskim. W tym artykule opowiemy wi\u0119cej o jego \u017cyciu i pracy naukowej.\u00a0 Jego m\u0142odo\u015b\u0107 Wac\u0142aw Szybalski urodzi\u0142 si\u0119 w 1921 roku we Lwowie. Pochodzi\u0142 z inteligentnej polskiej rodziny […]<\/p>\n","protected":false},"author":316,"featured_media":3021,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[337],"tags":[1123,1125,1150,1460,1148,1461,715,717,1459],"motype":[326],"moformat":[18],"moimportance":[33],"class_list":{"0":"post-3502","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-rozwoj","8":"tag-biolog","9":"tag-dzialalnosc-naukowa","10":"tag-fabryki-ekologiczne","11":"tag-historia-polskiego-biologa","12":"tag-historia-przemyslu","13":"tag-politechnika-slaska","14":"tag-rozwoj-ekologiczny","15":"tag-stan-srodowiska","16":"tag-waclaw-szybalski","17":"motype-eternal","18":"moformat-vlasna","19":"moimportance-retranslyacziya-v-agregatory"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/gdansk-name.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3502","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/gdansk-name.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/gdansk-name.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gdansk-name.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/316"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gdansk-name.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3502"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/gdansk-name.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3502\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3506,"href":"https:\/\/gdansk-name.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3502\/revisions\/3506"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gdansk-name.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3021"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/gdansk-name.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3502"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/gdansk-name.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3502"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/gdansk-name.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3502"},{"taxonomy":"motype","embeddable":true,"href":"https:\/\/gdansk-name.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/motype?post=3502"},{"taxonomy":"moformat","embeddable":true,"href":"https:\/\/gdansk-name.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moformat?post=3502"},{"taxonomy":"moimportance","embeddable":true,"href":"https:\/\/gdansk-name.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moimportance?post=3502"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}