{"id":2848,"date":"2024-06-30T19:23:27","date_gmt":"2024-06-30T17:23:27","guid":{"rendered":"https:\/\/gdansk-name.eu\/?p=2848"},"modified":"2024-06-30T19:23:49","modified_gmt":"2024-06-30T17:23:49","slug":"jan-heweliusz-dzialalnosc-gdanskiego-astronoma","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/gdansk-name.eu\/pl\/eternal-2848-jan-heweliusz-dzialalnosc-gdanskiego-astronoma","title":{"rendered":"Jan Heweliusz: dzia\u0142alno\u015b\u0107 gda\u0144skiego astronoma"},"content":{"rendered":"\n

To znany polski astronom, konstruktor aparatury badawczej i matematyk – podaje strona gdansk-name.eu<\/a>. Mowa o gda\u0144skim naukowcu Janie Heweliuszu. W tym artykule opowiemy wi\u0119cej o jego dzia\u0142alno\u015bci naukowej.\u00a0<\/p>\n\n\n\n

Jego m\u0142odo\u015b\u0107  <\/h2>\n\n\n\n

Jan Heweliusz urodzi\u0142 si\u0119 w 1611 roku w Gda\u0144sku. Pochodzi\u0142 z zamo\u017cnej niemieckoj\u0119zycznej lutera\u0144skiej rodziny piwowar\u00f3w. Rodzina ch\u0142opaka by\u0142a znanym rodem kupieckim, kt\u00f3ry osiedli\u0142 si\u0119 na ziemiach polskich pod koniec XVI wieku. Los Jana od najm\u0142odszych lat by\u0142 przes\u0105dzony, gdy\u017c Heweliusze zajmowali si\u0119 piwowarstwem od wiek\u00f3w, wi\u0119c to on mia\u0142 kontynuowa\u0107 rodzinny interes.<\/p>\n\n\n\n

Du\u017cy wp\u0142yw na dalsze losy Jana mia\u0142a nauka w Gda\u0144skim Gimnazjum Akademickim. To w\u0142a\u015bnie tam, pod wp\u0142ywem Piotra Krugera, zainteresowa\u0142 si\u0119 astronomi\u0105. Podczas studi\u00f3w wykona\u0142 nawet samodzielnie sw\u00f3j pierwszy sprz\u0119t. W 1622 roku Heweliusz zdecydowa\u0142 si\u0119 na studia na Uniwersytecie w Kr\u00f3lewcu na Wydziale Sztuk Wolnych, jednak p\u00f3\u017aniej powr\u00f3ci\u0142 do Gda\u0144skiego Gimnazjum, gdzie kontynuowa\u0142 bardziej szczeg\u00f3\u0142owe studia naukowe. <\/p>\n\n\n\n

Podczas studi\u00f3w Jan du\u017co podr\u00f3\u017cowa\u0142. Podr\u00f3\u017ce te da\u0142y mu nowe znajomo\u015bci z zagranicznymi przedstawicielami nauki. W szczeg\u00f3lno\u015bci odwiedzi\u0142 Londyn i Pary\u017c. Zamierza\u0142 r\u00f3wnie\u017c odwiedzi\u0107 W\u0142ochy, aby spotka\u0107 si\u0119 z Galileuszem i Scheinerem, ale nie uda\u0142o mu si\u0119 tego zrealizowa\u0107.<\/p>\n\n\n\n

Dzia\u0142alno\u015b\u0107 naukowa <\/h2>\n\n\n\n

W latach 30. XVII wieku Jan odziedziczy\u0142 browar. Opr\u00f3cz tej dzia\u0142alno\u015bci Heweliusz kontynuowa\u0142 studia naukowe. Czasami w pracy pomaga\u0142a mu \u017cona. W latach 60. naukowiec zosta\u0142 wybrany pierwszym zagranicznym cz\u0142onkiem Royal Society of London. W 1666 roku zaproponowano mu stanowisko kierownika nowo wybudowanego obserwatorium w Pary\u017cu, ale by\u0142 zmuszony odm\u00f3wi\u0107. <\/p>\n\n\n\n

Je\u015bli chodzi o jego dzia\u0142alno\u015b\u0107 astronomiczn\u0105, w latach 40. XVII wieku Jan zacz\u0105\u0142 prowadzi\u0107 systematyczne obserwacje teleskopowe Ksi\u0119\u017cyca. W rezultacie w 1647 roku opublikowa\u0142 opis Ksi\u0119\u017cyca. W pierwszych rozdzia\u0142ach astronom opisa\u0142 budow\u0119 swoich teleskop\u00f3w, a nast\u0119pnie przedstawi\u0142 wyniki obserwacji planet, ksi\u0119\u017cyc\u00f3w Jowisza i plam s\u0142onecznych. Oczywi\u015bcie najwa\u017cniejsz\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 tego dzie\u0142a by\u0142 rozdzia\u0142 po\u015bwi\u0119cony Ksi\u0119\u017cycowi. Nast\u0119pnie Jan obserwowa\u0142 Merkurego, w szczeg\u00f3lno\u015bci jego fazy.\u00a0<\/p>\n\n\n

\n
\"\"<\/figure><\/div>\n\n\n

W kolejnych latach kontynuowa\u0142 swoje badania. Heweliusz bada\u0142 na przyk\u0142ad bardziej szczeg\u00f3\u0142owo cechy planet, za\u0107mienia i libracj\u0119 ksi\u0119\u017cyca. P\u00f3\u017aniej opublikowa\u0142 dwie prace, w tym \u201eSpeech on the Real Form of Saturn\u201d i \u201eMercury Visible in the Sun\u201d.<\/p>\n\n\n\n

W 1668 roku opublikowa\u0142 dzie\u0142o \u201eCometographia\u201d, w kt\u00f3rym przedstawi\u0142 w\u0142asne obserwacje komet i opisa\u0142 ich wygl\u0105d od czas\u00f3w staro\u017cytnych. Odkry\u0142 cztery komety i zaobserwowa\u0142 siedem. Heweliusz by\u0142 r\u00f3wnie\u017c pierwszym astronomem, kt\u00f3ry nie ba\u0142 si\u0119 obali\u0107 teorii niemieckiego astronoma Johannesa Keplera, \u017ce komety poruszaj\u0105 si\u0119 po liniach prostych. P\u00f3\u017aniej inni naukowcy poparli pogl\u0105dy Heweliusza.<\/p>\n\n\n\n

Pod koniec lat 80-tych XVII wieku Heweliusz rozpocz\u0105\u0142 prac\u0119 nad katalogiem gwiazd i atlasem nieba, do kt\u00f3rych dane zbiera\u0142 od pocz\u0105tku lat 50-tych. Niestety nie zd\u0105\u017cy\u0142 ich opublikowa\u0107. \u017bycie Jana Heweliusza zosta\u0142o przerwane w 1687 roku. Zmar\u0142 w dniu swoich 76. urodzin. Polski naukowiec zosta\u0142 pochowany w rodzinnym Gda\u0144sku.<\/p>\n\n\n\n

Jan Heweliusz zrobi\u0142 wiele dla rozwoju polskiej astronomii. Jego badania sta\u0142y si\u0119 prawdziwym fundamentem dla kolejnych pokole\u0144 naukowc\u00f3w. Wielu gda\u0144skich student\u00f3w studiowa\u0142o jego prace. Jego \u017cona kontynuowa\u0142a wydawanie dzie\u0142 Heweliusza po jego \u015bmierci. We wsp\u00f3\u0142czesnej Polsce pami\u0119\u0107 o s\u0142ynnym gda\u0144skim astronomie jest wci\u0105\u017c kultywowana. \u015awiadcz\u0105 o tym pomniki i wydarzenia po\u015bwi\u0119cone naukowcowi, kt\u00f3re odbywaj\u0105 si\u0119 w ca\u0142ym kraju.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

To znany polski astronom, konstruktor aparatury badawczej i matematyk – podaje strona gdansk-name.eu. Mowa o gda\u0144skim naukowcu Janie Heweliuszu. W tym artykule opowiemy wi\u0119cej o jego dzia\u0142alno\u015bci naukowej.\u00a0 Jego m\u0142odo\u015b\u0107   Jan Heweliusz urodzi\u0142 si\u0119 w 1611 roku w Gda\u0144sku. Pochodzi\u0142 z zamo\u017cnej niemieckoj\u0119zycznej lutera\u0144skiej rodziny piwowar\u00f3w. Rodzina ch\u0142opaka by\u0142a znanym rodem kupieckim, kt\u00f3ry osiedli\u0142 si\u0119 […]<\/p>\n","protected":false},"author":316,"featured_media":2636,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[337],"tags":[1130,1129,1125,1128,1133,1132,1134,715,716,1131],"motype":[326],"moformat":[18],"moimportance":[33],"class_list":{"0":"post-2848","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-rozwoj","8":"tag-astronom","9":"tag-dzialalnosc-gdanskiego-astronoma","10":"tag-dzialalnosc-naukowa","11":"tag-jan-heweliusz","12":"tag-konstruktor-aparatury-badawczej","13":"tag-konstruktor-aparatury-badawczej-i-matematyk","14":"tag-nauka-w-gdanskim-gimnazjum-akademickim","15":"tag-rozwoj-ekologiczny","16":"tag-troska-o-srodowisko","17":"tag-znany-polski-astronom","18":"motype-eternal","19":"moformat-vlasna","20":"moimportance-retranslyacziya-v-agregatory"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/gdansk-name.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2848","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/gdansk-name.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/gdansk-name.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gdansk-name.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/316"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gdansk-name.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2848"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/gdansk-name.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2848\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2852,"href":"https:\/\/gdansk-name.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2848\/revisions\/2852"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gdansk-name.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2636"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/gdansk-name.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2848"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/gdansk-name.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2848"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/gdansk-name.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2848"},{"taxonomy":"motype","embeddable":true,"href":"https:\/\/gdansk-name.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/motype?post=2848"},{"taxonomy":"moformat","embeddable":true,"href":"https:\/\/gdansk-name.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moformat?post=2848"},{"taxonomy":"moimportance","embeddable":true,"href":"https:\/\/gdansk-name.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moimportance?post=2848"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}